Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính

Theo quy định tại Quyết định số 88/QĐ-BTP ngày 15 tháng 01 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức như sau:

Điều 1. Vị trí và chức năng

1. Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính là đơn vị thuộc Bộ Tư pháp, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng thực hiện công tác xây dựng pháp luật; tham gia xây dựng, góp ý, thẩm định chính sách và dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực hình sự, hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước, công vụ và xử lý vi phạm hành chính; quản lý nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; công tác kiểm tra và kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp theo phân cấp, ủy quyền và phân công của Bộ trưởng; xử phạt vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Bộ Tư pháp; tổ chức thi hành pháp luật về tiếp cận thông tin theo quy định pháp luật.

2. Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (sau đây gọi là Cục) là đơn vị có tư cách pháp nhân, có trụ sở tại thành phố Hà Nội, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định pháp luật.

Điều 2. Nhiệm vụ và quyền hạn

1. Xây dựng, trình Bộ trưởng chiến lược, quy hoạch, đề án, chính sách, chương trình, kế hoạch, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản khác có liên quan thuộc chức năng, nhiệm vụ của Cục để ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành; rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Cục theo quy định pháp luật và phân cấp của Bộ.

2. Theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch, dự án, đề án và các văn bản khác đã được phê duyệt trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Cục theo quy định pháp luật; theo dõi việc thi hành pháp luật, chủ trương, chính sách và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Cục.

3. Tổ chức thực hiện hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phục vụ hoạt động quản lý của Cục theo quy định pháp luật và Bộ Tư pháp.

4. Tham mưu xây dựng, sửa đổi, bổ sung, tổ chức thi hành, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Hiến pháp theo phân công của Lãnh đạo Bộ.

5. Chủ trì hoặc tham gia xây dựng, góp ý, thẩm định chính sách và các dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chương trình, đề án, kế hoạch, quy hoạch trong lĩnh vực hình sự, hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước, công vụ và xử lý vi phạm hành chính, kiểm tra chuyên ngành trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp và chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật khác do Lãnh đạo Bộ giao.

6. Đề xuất các chính sách, giải pháp nhằm giải quyết những vướng mắc mang tính hệ thống, liên ngành trong thi hành pháp luật thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Cục.

7. Tham mưu, có ý kiến pháp lý nhằm tháo gỡ các vấn đề vướng mắc phát sinh trong thực tiễn áp dụng pháp luật liên quan đến lĩnh vực pháp luật hình sự, hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước, công vụ và xử lý vi phạm hành chính, kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Cục hoặc theo phân công của Lãnh đạo Bộ.

8. Giúp việc cho Lãnh đạo Bộ tham gia các Ban chỉ đạo, Tổ công tác liên ngành theo phân công của Lãnh đạo Bộ (bao gồm nhiệm vụ là đầu mối giúp Bộ trưởng thực hiện nhiệm vụ thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực). 

9. Theo dõi việc thi hành pháp luật về tiếp cận thông tin:

a) Theo dõi chung và báo cáo tình hình thực hiện pháp luật về tiếp cận thông tin;

b) Hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp trong việc cung cấp thông tin.

10. Quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính:

a) Tham mưu Bộ trưởng công tác tổ chức thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

b) Nghiên cứu, đề xuất các vấn đề mang tính chiến lược và các dự án, giải pháp trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và công tác kiểm tra chuyên ngành thuộc trách nhiệm quản lý;

c) Tham mưu, đề xuất Bộ trưởng hoặc có ý kiến đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên cơ sở kiến nghị của các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc thực tiễn công tác quản lý thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; kiểm tra hoặc phối hợp kiểm tra, thanh tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật và phân cấp của Bộ;

d) Tham mưu, giúp Bộ trưởng có ý kiến về việc áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật hoặc phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ;

đ) Tham mưu, giúp Bộ trưởng nghiên cứu, đề xuất trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phương án xử lý hạn chế, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

e) Nghiên cứu, biên soạn tài liệu và tổ chức phổ biến, bồi dưỡng, tập huấn kiến thức pháp luật, kỹ năng, nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; tham mưu Bộ trưởng ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực quản lý xử lý vi phạm hành chính;

g) Theo dõi, đôn đốc việc thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính; thống kê số liệu trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính.

11. Đầu mối thực hiện công tác kiểm tra và kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp theo phân cấp, ủy quyền và phân công của Bộ trưởng:

a) Hướng dẫn, theo dõi, tổng hợp, báo cáo, tổng kết về hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp theo phân cấp, ủy quyền hoặc phân công của Bộ trưởng;

b) Hướng dẫn, ban hành kế hoạch, tổng hợp, theo dõi việc thực hiện kiểm tra hằng năm của các đơn vị thuộc Bộ, trực tiếp thực hiện các cuộc kiểm tra liên quan đến chức năng nhiệm vụ của nhiều đơn vị thuộc Bộ khi được Bộ trưởng giao.

12. Thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp (trừ lĩnh vực thi hành án dân sự; bổ trợ tư pháp và hành chính tư pháp).

13. Thực công tác kiểm tra chuyên ngành, tiếp công dân, giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

14. Thực hiện truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật; nghiên cứu khoa học; hợp tác quốc tế; sơ kết, tổng kết, báo cáo, thống kê; tổng hợp, hành chính; tài chính, kế toán; tổ chức cán bộ, thi đua - khen thưởng; cải cách hành chính, cải cách tư pháp; văn thư, lưu trữ, bảo vệ bí mật nhà nước; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các nhiệm vụ khác thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Cục theo quy định pháp luật và phân cấp của Bộ.

15. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng giao.

Điều 3. Cơ cấu tổ chức và biên chế

1. Cơ cấu tổ chức

a) Lãnh đạo Cục:

- Cục trưởng;

- Các Phó Cục trưởng. Số lượng Phó Cục trưởng thực hiện theo quy định của pháp luật và của Bộ.

Cục trưởng chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng và trước pháp luật về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Cục.

Các Phó Cục trưởng giúp Cục trưởng quản lý, điều hành hoạt động của Cục; được Cục trưởng phân công trực tiếp quản lý, chỉ đạo một số lĩnh vực, nhiệm vụ công tác; chịu trách nhiệm trước Cục trưởng và trước pháp luật về những lĩnh vực, nhiệm vụ công tác được phân công.

b) Các tổ chức thuộc Cục:

- Phòng Pháp luật hành chính và Tổng hợp;

- Phòng Pháp luật hình sự;

- Phòng Pháp luật tổ chức bộ máy nhà nước và công vụ;

- Phòng Quản lý xử lý vi phạm hành chính.

Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các tổ chức thuộc Cục do Bộ trưởng quyết định trên cơ sở đề nghị của Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính và Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ công tác giữa các tổ chức thuộc Cục do Cục trưởng quy định.

2. Biên chế công chức của Cục thuộc biên chế công chức của Bộ Tư pháp, do Bộ trưởng quyết định phân bổ trên cơ sở đề nghị của Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính và Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ.

Điều 4. Trách nhiệm và mối quan hệ công tác

1. Trách nhiệm và mối quan hệ công tác giữa Cục với Lãnh đạo Bộ, các đơn vị thuộc Bộ, Sở Tư pháp và các tổ chức, cá nhân có liên quan được thực hiện theo Quy chế làm việc của Bộ và các quy định có liên quan.

2. Trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn quy định tại Điều 2 Quyết định này, nếu có vấn đề liên quan đến các đơn vị khác thuộc Bộ thì Cục có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị đó để giải quyết.

Trường hợp vượt quá thẩm quyền hoặc có ý kiến khác nhau giữa Cục với các đơn vị có liên quan thì Cục trưởng có trách nhiệm báo cáo Lãnh đạo Bộ phụ trách theo quy định.

Điều 5. Hiệu lực thi hành

1. Quyết định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 02 năm 2026.

2. Quyết định này thay thế Quyết định số 657/QĐ-BTP ngày 26 tháng 02 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Pháp luật hình sự - hành chính.

Điều 6. Trách nhiệm thi hành

Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ và Giám đốc Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.