Kiến nghị giám sát chặt dòng tiền qua Sở giao dịch hàng hóa

Ông Tạ Quang Đôn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Tại cuộc họp, ông Tạ Quang Đôn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết việc sửa đổi hai Luật nhằm bảo đảm hoạt động bình thường, liên tục, thông suốt của các cơ quan, đơn vị sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dự án Luật sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ một số quy định liên quan đến cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng, bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của Ngân hàng Nhà nước. Đồng thời, điều chỉnh quy định về mở tài khoản và thực hiện giao dịch của Kho bạc Nhà nước để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, dự án Luật tập trung sửa đổi các quy định liên quan đến tên gọi, trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức của Chính phủ, quy định của pháp luật về thanh tra cũng như chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành. Bên cạnh đó, dự án Luật cũng bãi bỏ một số quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng nhằm bảo đảm thống nhất với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Ngân hàng Nhà nước.
 

Tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam (đơn vị tổ chức thị trường giao dịch hàng hóa tập trung cấp quốc gia tại Việt Nam-PV) vào nhóm đối tượng báo cáo tại khoản 2 Điều 4 của Luật Phòng, chống rửa tiền. Theo Bộ Công Thương, việc bổ sung quy định này nhằm tăng cường theo dõi, giám sát và báo cáo các giao dịch xuyên biên giới có dấu hiệu bất thường, qua đó quản lý chặt chẽ dòng tiền phát sinh từ hoạt động giao dịch hàng hóa tập trung.

Đại diện Bộ Công Thương cho biết, theo Nghị định số 51/2018/NĐ-CP, thương nhân Việt Nam được phép mua bán hàng hóa qua các Sở giao dịch hàng hóa ở nước ngoài thông qua Sở giao dịch hàng hóa tại Việt Nam có cơ chế giao dịch liên thông. Hoạt động này gắn với thanh toán bù trừ, tất toán hợp đồng xuyên biên giới, qua đó phát sinh các dòng tiền chuyển ra và chuyển vào Việt Nam với giá trị đáng kể.

Dẫn số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đại diện Bộ Công Thương cho biết doanh số chuyển tiền phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa qua các Sở giao dịch hàng hóa ở nước ngoài đang có xu hướng gia tăng. Cụ thể, giai đoạn 2023-2025, số tiền chuyển ra nước ngoài đạt 74,2 triệu USD, trong khi giai đoạn 2022-2025 có khoảng 51 triệu USD được chuyển về Việt Nam. Do đó, việc đưa Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam vào diện đối tượng báo cáo sẽ góp phần tăng cường giám sát dòng tiền, phát hiện sớm các giao dịch bất thường, đồng thời bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu quản lý rủi ro trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh.

Kết luận buổi thẩm định, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án Luật, đồng thời lùi thời hạn trình Quốc hội sang kỳ họp tháng 10/2026 để có thêm thời gian nghiên cứu, chỉnh lý toàn diện.

Thứ trưởng cho biết, phạm vi sửa đổi của dự án Luật hiện còn khá hẹp, trong khi nhiều ý kiến băn khoăn về quy định liên quan đến công tác thanh tra, đặc biệt trong lĩnh vực chứng khoán. Vì vậy, cần rà soát để tránh chồng chéo nhiệm vụ giữa các cơ quan, trong đó làm rõ vai trò của Thanh tra Chính phủ, các Bộ, ngành và cơ quan chuyên ngành.

Đồng thời, Thứ trưởng đề nghị loại trừ chức năng thanh tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tại Điều 58 để tránh trùng lặp trong hoạt động thanh tra chứng khoán; xem xét bỏ quy định liên quan đến vàng, trang sức, mỹ nghệ theo đề nghị của Bộ Tài chính. Việc sửa đổi luật cần bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý trong nước và các cam kết, chuẩn mực quốc tế, đồng thời khắc phục những quy định còn chồng chéo, chưa thống nhất trong hệ thống pháp luật…