Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn nêu rõ, Hội nghị chuyên trách lần này được đổi mới theo hướng tổ chức thảo luận theo nhóm các lĩnh vực, gồm: Kinh tế, tài chính - văn hóa, xã hội - quốc phòng, an ninh, đối ngoại, giám sát - pháp luật, tư pháp, tạo sự linh hoạt hơn cho các đại biểu (ĐB) QH có nhiều thời gian góp ý đối với nội dung mình quan tâm; khắc phục tình trạng phải điều chỉnh chương trình khi có nội dung không có ý kiến tham gia.  

Hội nghị có ý nghĩa quan trọng, diễn ra ngay sau thành công tốt đẹp của Đại hội đại biểu Đảng bộ QH lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Chủ tịch QH đề nghị các ĐBQH thảo luận, phân tích kỹ về vấn đề mới, quy định còn ý kiến khác nhau của từng dự án luật, trên tinh thần đánh giá các dự thảo luật đã được xây dựng trên cơ sở những định hướng, chủ trương, chỉ đạo mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong công tác xây dựng pháp luật, nhất là chủ trương, chính sách tại 7 Nghị quyết của Bộ Chính trị ban hành trong 9 tháng qua.  

Cùng với đó, tập trung xem xét các điều khoản cụ thể trong dự thảo luật để đảm bảo tính hợp Hiến, hợp pháp, sự thống nhất, đồng bộ trong từng dự thảo và thống nhất, đồng bộ với các luật mới được ban hành, cũng như các luật khác trong hệ thống pháp luật. Đảm bảo nội dung các dự án luật thực hiện nghiêm Quy định số 178 ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; Chỉ thị 43 ngày 10/4/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong thể chế hóa đường lối, chính sách thành pháp luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Các dự án luật đảm bảo chỉ quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của QH; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phù hợp chủ trương đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tổ chức bộ máy chính quyền 2 cấp.   

Chủ tịch QH đề nghị các ĐBQH thể hiện rõ chính kiến về các dự án luật, nghị quyết đủ điều kiện để trình QH thông qua vào Kỳ họp thứ 10; tích cực nghiên cứu; chuẩn bị ý kiến ngắn gọn, súc tích, tránh trùng lặp, có phân tích sâu, lập luận thuyết phục và đề xuất phương án cụ thể về những vấn đề xin ý kiến hoặc được quy định trong dự thảo luật. Đồng thời, đề nghị đại diện cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra báo cáo, làm rõ thêm những vấn đề đại biểu quan tâm.

Ngay sau khi kết thúc Hội nghị, các cơ quan phối hợp tổ chức tiếp thu ý kiến, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ tài liệu và gửi các vị ĐBQH sớm nhất. Đồng thời, các đại biểu phải xem xét từng khoản, từng điều, từng chương bám sát trên tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Theo đó, những điểm lớn, cốt lõi do QH ban hành; còn những vấn đề cụ thể thuộc về điều hành kinh tế - xã hội do Chính phủ ban hành nghị định, thông tư. Riêng những luật, những quyết định liên quan tới con người, quyền con người, phải quy định cụ thể, thảo luận kỹ lưỡng để quyết định.    

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Hội nghị. (Ảnh: quochoi.vn)
 

Chủ tịch QH nêu rõ, Kỳ họp thứ 10, QH khóa XV có khối lượng công việc lập pháp nói riêng vượt trội so với Kỳ họp thứ 9 - kỳ họp lịch sử đã thông qua 34 luật, sửa đổi Hiến pháp và thông qua 34 nghị quyết. Theo văn bản triệu tập Kỳ họp thứ 10, dự kiến xem xét thông qua 45 luật, nghị quyết, nhưng tại phiên họp UBTVQH thứ 49 vừa kết thúc sáng 29/9 đã có điều chỉnh với khoảng 50 nội dung luật, nghị quyết.

Chủ tịch QH cho rằng, với sự chuẩn bị chu đáo của các cơ quan hữu quan, sự đóng góp tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm cao của các ĐBQH, Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách lần thứ 8, cũng là hội nghị chuyên trách cuối cùng của nhiệm kỳ QH khóa XV sẽ thành công tốt đẹp, đóng góp quan trọng vào dấu ấn nổi bật về hoạt động lập pháp của QH khóa XV. 

Cẩn trọng trong áp dụng công nghệ với lĩnh vực giáo dục

Sau phát biểu khai mạc, Hội nghị đã thảo luận về nhóm lĩnh vực văn hóa, xã hội, gồm các luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).

Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) nhận được nhiều sự quan tâm của các ĐBQH. Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Đàng Thị Mỹ Hương phản ánh thực trạng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh còn nhiều bất cập. Để nâng cao hiệu quả công tác này, ĐB Hương đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm quy định rõ hơn về công tác hướng nghiệp theo từng giai đoạn nhằm bắt đầu triển khai hướng nghiệp phù hợp với năng khiếu, sở trường của học sinh ngay từ giai đoạn mầm non, tiểu học, không chỉ dừng lại ở THCS và THPT; bổ sung quy định về vai trò của các tổ chức hướng nghiệp độc lập. Đồng thời, bổ sung chính sách đặc thù cho các đối tượng học sinh đặc biệt như học sinh năng khiếu, học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi, và vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn; tăng cường vai trò và trách nhiệm của chính quyền địa phương; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong công tác phân luồng; có điều khoản về bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh trong quá trình thu thập và phân tích. 

ĐB Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) bày tỏ sự hoàn toàn nhất trí với việc bổ sung quy định về “dịch vụ hỗ trợ giáo dục” như giáo dục thể chất, tin học, ngoại ngữ… vào Luật. Phân tích nhu cầu thực tiễn, ĐB chỉ ra nhiều lợi ích từ việc thuê dịch vụ ngoài như hiệu quả hơn việc mỗi trường tự tổ chức do quy mô nhỏ, tránh lãng phí nguồn lực giáo viên. Đây là một cơ chế mới có thể tạo ra đột phá, nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả xã hội. Từ đó, ĐB đề xuất dự thảo Luật cần mở ra cơ chế rõ ràng để các trường có thể chủ động thuê dịch vụ hỗ trợ giáo dục từ các cơ sở bên ngoài, kể cả ngoài hệ thống giáo dục. 

Về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, ĐB Lâm đồng tình cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong giáo dục và ngành Giáo dục phải đi đầu trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, cần có định hướng rõ ràng và cẩn trọng trong việc áp dụng công nghệ để tránh các tác động tiêu cực như học sinh lệ thuộc vào công nghệ (nhất là trí tuệ nhân tạo), mất đi tư duy phản biện; học sinh sa đà vào thế giới ảo, hạn chế quan hệ xã hội. “Công nghệ phải được áp dụng để nâng cao chất lượng của con người - ‘sản phẩm’ cuối cùng của giáo dục”, ĐB Lâm lưu ý. 

Góp ý vào dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), ĐB Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) đi sâu làm rõ quy định về thẩm quyền quyết định cai nghiện tự nguyện. Theo ĐB, quy định giao Giám đốc Công an tỉnh quyết định đưa người đi cai nghiện tự nguyện là không phù hợp và mâu thuẫn với bản chất “tự nguyện”. Hơn nữa, quy trình này sẽ gây chậm trễ, mất nhiều thời gian, dễ dẫn đến tình trạng người nghiện bỏ trốn trong lúc chờ đợi. ĐB đề xuất, nên giao cho Công an cấp xã tiếp nhận và hỗ trợ người nghiện thực hiện việc cai nghiện tự nguyện.