Đó là làm thế nào để tăng cường năng lực các cơ quan tư pháp góp phần củng cố Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam? Làm thế nào để pháp luật và tư pháp đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế ở Việt Nam, đưa Việt Nam thoát khỏi tình trạng một nước đang phát triển có thu nhập thấp trước năm 2010 và trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020?

Bộ trưởng Hà Hùng Cường nhấn mạnh: Những khái niệm “Nhà nước pháp quyền” và “hội nhập kinh tế quốc tế” đã được chính thức ghi nhận trong những văn kiện chiến lược định hướng cho công cuộc cải cách pháp luật và cải cách tư pháp ở Việt Nam. Bộ trưởng cũng khẳng định, từ khi giành độc lập và thống nhất đất nước đến nay, hơn lúc nào hết, ngày hôm nay Việt Nam đang có sự ủng hộ chính trị mạnh mẽ cho công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập kinh tế quốc tế.

Bộ trưởng nêu rõ, về phương diện kinh tế-xã hội, Việt Nam đã có những bước phát triển có ý nghĩa quan trọng: duy trì mức tăng trưởng kinh tế cao trong suốt thập niên vừa qua (năm 2007, mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt gần 8,5%), đồng thời giảm đáng kể tỷ lệ đói nghèo (năm 2007, còn 14,7%). Chính phủ Việt Nam đang quyết tâm huy động mọi nguồn lực nhằm phấn đấu đưa Việt Nam ra khỏi danh mục các nước đang phát triển có thu nhập thấp vào cuối năm 2008. Việc không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong những năm qua đã có những đóng góp quan trọng vào những thành tựu đó. “Chúng tôi đã có nhiều cố gắng, nỗ lực và sẽ tiếp tục cố gắng, nỗ lực hơn nữa trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế, trong đó có tính đến sự tương thích với những chuẩn mực quốc tế, đặc biệt là các cam kết với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Chính việc không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế Việt Nam theo những chuẩn mực quốc tế trong những năm qua đã tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam giành được những thành tựu kinh tế-xã hội quan trọng, có ý nghĩa lịch sử trong hơn 20 năm đổi mới.”

Cũng nhân dịp này, Bộ trưởng Hà Hùng Cường đã bày tỏ lời cảm ơn đối với OIF, đặc biệt là CH Pháp, đã có những ủng hộ và giúp đỡ liên tục và hiệu quả trong nhiều năm qua (thông qua Nhà Pháp luật Việt-Pháp) trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung và đặc biệt là pháp luật kinh tế nói riêng. “Cho dù đã trở thành thành viên của WTO từ hơn một năm nay, nhưng trước mắt Việt Nam còn nhiều việc phải tiếp tục tiến hành, nhằm tiếp tục làm cho môi trường pháp luật Việt Nam đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển bền vững của đất nước. Vì vậy, Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ tích cực và hiệu quả về pháp luật của các chương trình hợp tác pháp ngữ nhằm khuyến khích và thúc đẩy phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn nữa”, Bộ trưởng nói.  

Bộ trưởng Hà Hùng Cường cũng nhấn mạnh: Nếu như trong những năm qua, Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể về kinh tế, thì công cuộc xây dựng và hoàn thiện các thiết chế của bộ máy nhà nước, trong đó có các cơ quan tư pháp đang còn nhiều bất cập. Hai Văn kiện chiến lược về cải cách pháp luật (Nghị quyết số 48) và cải cách tư pháp (Nghị quyết số 49) được ban hành năm 2005, đã xác định rõ những định hướng quan trọng và lộ trình cải cách pháp luật và cải cách tư pháp đến năm 2020. Bộ trưởng nói: “Nhiều đề án quan trọng đang đặt ra trước mắt chúng tôi nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của các thiết chế của bộ máy nhà nước, trong đó có các cơ quan tư pháp. Những định hướng ưu tiên trong hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam mà chúng tôi kiên trì theo đuổi là những nguyên tắc cơ bản của Nhà nước pháp quyền, theo đó «công dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm», «công chức, viên chức Nhà nước chỉ được làm những gì pháp luật cho phép». Trọng tâm của cải cách tư pháp tập trung vào việc tăng cường năng lực toà án, tăng cường chức năng công tố của Viện Kiểm sát, tôn trọng nguyên tắc tranh tụng tại tòa, phát triển đội ngũ luật sư cả về số lượng và chất lượng, xây dựng mạng lưới các phòng công chứng, và các tổ chức bổ trợ tư pháp khác, thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về thi hành án dân sự và hình sự, đồng thời từng bước xã hội hóa thi hành án dân sự.”

Trong bài phát biểu của mình, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cũng hoàn toàn đồng ý với các đại biểu tham dự Hội nghị về những mục tiêu cần tiếp tục theo đuổi. Đó là làm thế nào để cho người dân dễ tiếp cận cơ quan tư pháp hơn, cơ quan tư pháp hoạt động hiệu quả hơn và phục vụ tốt hơn mục tiêu phát triển kinh tế ở mỗi nước. Bộ trưởng nhấn mạnh, riêng đối với Việt Nam, thách thức còn rất lớn, bởi lẽ Việt Nam không chỉ phải tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, mà còn phải tập trung đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tư pháp đủ năng lực để triển khai thực hiện các cải cách trong hoạt động thực tiễn. Vì vậy, Bộ trưởng tin tưởng rằng, Hội nghị lần này là một cơ hội tốt để khối Pháp ngữ cùng nhau trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm hay cũng như chưa hay trong công tác tư pháp ở các nước Pháp ngữ, đồng thời là cơ hội để bày tỏ sự đoàn kết và tương trợ lẫn nhau của Cộng đồng Pháp ngữ./.