Sẽ sửa đổi, tích hợp thành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Tổ chức thi hành pháp luật

Quang cảnh cuộc họp

Trong quý I năm 2026, Cục KTVB&TCTHPL đã khẩn trương kiện toàn tổ chức, ổn định bộ máy sau khi được thành lập, đồng thời triển khai toàn diện các nhiệm vụ được giao trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng. Cục đã chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, nổi bật là việc trình Chính phủ dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Trong công tác kiểm tra, rà soát văn bản, Cục đã tiếp nhận, phân loại 100 văn bản để kiểm tra; đồng thời đôn đốc xử lý 24 văn bản có nội dung trái pháp luật từ năm 2025. Đặc biệt, Cục tập trung tham mưu triển khai Đề án tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ở quy mô toàn quốc; tổ chức nhiều cuộc họp, hội thảo, lấy ý kiến để hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Song song đó, việc rà soát chuyên đề về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng được triển khai đồng bộ, phạm vi rộng.

Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Thu Hòe báo cáo tại buổi làm việc. (Ảnh trong bài: PV)

Công tác tổ chức thi hành pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh, với việc triển khai kế hoạch theo dõi thi hành pháp luật trong các lĩnh vực trọng tâm, liên ngành; đồng thời nghiên cứu xây dựng các đề án lớn như Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031 và chỉ số đánh giá hiệu quả thi hành văn bản quy phạm pháp luật. Các nhiệm vụ về hợp nhất văn bản, pháp điển, cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật được duy trì thường xuyên, góp phần bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch của hệ thống pháp luật.

Trọng tâm quý II/2026, Cục sẽ dồn lực cho “tổng rà soát” VBQPPL; siết chặt công tác kiểm tra, xử lý văn bản trái pháp luật; đẩy mạnh tổ chức thi hành pháp luật; nâng cấp Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, phần mềm pháp điển…)…

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nêu rõ, trong giai đoạn hiện nay, Cục KTVB&TCTHPL đang đóng vai trò nòng cốt trong việc tham mưu cho Lãnh đạo Bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về tổ chức thi hành pháp luật. Bộ trưởng nhấn mạnh đây là một nhiệm vụ “tuy cũ mà không cũ”, đang trở nên cực kỳ cấp thiết và quan trọng trong bối cảnh đổi mới tư duy về xây dựng pháp luật.

Theo chỉ đạo từ Trung ương và các Nghị quyết gần đây, việc đánh giá hiệu quả phải đi từ “pháp luật tốt trong văn bản” đến “pháp luật tốt trong cuộc sống”. Do đó, công tác tổ chức thi hành pháp luật phải gắn liền chặt chẽ với công tác xây dựng pháp luật. Từ những định hướng rất rõ ràng này, Cục cần phối hợp chặt chẽ với Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật để đề xuất sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện nay theo hướng tích hợp thành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Tổ chức thi hành pháp luật.

Bộ trưởng chỉ đạo Cục nghiên cứu xác định rõ nội hàm, nội dung của công tác tổ chức thi hành pháp luật, thiết kế cơ chế vận hành phù hợp để bao quát được toàn bộ nhiệm vụ này. Đây là một khối công việc rất lớn, không chỉ riêng của Cục mà còn là nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Tư pháp.

Đi sâu vào các nhiệm vụ cụ thể, trước hết là công tác tham mưu tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng yêu cầu từ nay đến cuối tháng 3, Cục phải hoàn tất các nội dung hướng dẫn rà soát, chuẩn bị cho hội nghị toàn quốc, đồng thời kiện toàn ban soạn thảo, quy chế làm việc và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Đây là nhiệm vụ không được phép chậm trễ, phải chủ động thực hiện ngay mà không cần chờ đợi đầy đủ ý kiến phản hồi, để sẵn sàng trả lời khi Quốc hội chất vấn.

Về Đề án xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả văn bản sau khi ban hành, Bộ trưởng yêu cầu Cục phải tham khảo sâu sắc các bài học và kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là các công nghệ và mô hình thuật toán tiên tiến từ OECD hay các quốc gia như Mỹ, Đức, Pháp. Bộ tiêu chí này cần được xây dựng toàn diện theo “vòng đời” của văn bản, đảm bảo vừa phù hợp với thực tiễn Việt Nam vừa tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Công tác này phải kết nối xuyên suốt từ kiểm tra văn bản, theo dõi thi hành đến đôn đốc thực hiện.

Đề cập đến tổ chức của Cục, Bộ trưởng nhấn mạnh, nhiệm vụ trọng tâm là làm sao để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu chuyển đổi số. Hiện nay, hệ thống pháp luật của ta vẫn còn thiếu một cơ sở pháp lý tầm cao về công tác tổ chức thi hành, vì vậy Cục phải tập trung trí tuệ để tham mưu nội dung này vào Luật mới, dự kiến có hiệu lực từ đầu năm 2027.

Trong công tác chuyển đổi số, Bộ trưởng hoan nghênh việc phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào kiểm tra văn bản và theo dõi thi hành pháp luật trên tinh thần hỗ trợ miễn phí giai đoạn đầu. Cục cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiếp nhận và xử lý kiến nghị, phản ánh của người dân và doanh nghiệp. Phải có hệ thống trích xuất báo cáo tự động để hàng tháng, hàng quý báo cáo Chính phủ về tiến độ xử lý của các Bộ, ngành, tránh tình trạng kiến nghị bị bỏ lửng hoặc trả lời không đúng thẩm quyền.

Lưu ý về quản trị rủi ro trong ban hành văn bản, Bộ trưởng cho rằng, đối với những văn bản mới ban hành nhưng gặp nhiều phản ứng từ dư luận hoặc có dấu hiệu sai sót, Cục chủ động yêu cầu các Bộ, ngành tự kiểm tra ngay theo quy định. Với khối lượng công việc khổng lồ hiện nay, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, Bộ trưởng yêu cầu Cục tập trung nghiên cứu, kịp thời tham mưu triển khai các đề án theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.